|
|
|
A |
|
|
SŁOWNIK POJĘĆ |
|
|
|
Alba -
jest długą, białą szatą, sięgającą do kostek, z długimi rękawami. |
|
Ambona - trybuna do odczytywania tekstów liturgicznych.
najczęściej składa się z wyodrębnionych elementów: podstawy, korpusu z
parapetem, baldachimu i schodów. Z ambony obwieszczane są słowa Biblii, czyli
czytania mszalne i Ewangelia. Z ambony wygłaszane jest też kazanie. |
|
Bazylika
- typ kościoła o nieparzystej liczbie naw, z których środkowa jest wyższa od
bocznych |
|
Celebrans - członek ludu Bożego należy do
zgromadzenia liturgicznego, Na mocy święceń jest on głównym liturgiem i
przewodniczącym czynności liturgicznych. Zwykle celebransem jest biskup lub
kapłan. Niektórym określonym czynnościom liturgicznie może przewodniczyć diakon. |
|
Ceroferariusz
- ministrant niosący pochodnię |
|
Chrzcielnica
- kamienne, brązowe lub drewniane naczynie z wodą święconą przeznaczoną do
sakramentu chrztu, kształtem przypomina wielki puchar, wykonana z kamienia lub
metalu, jest zatem symbolem odrodzenia z wody i z Ducha świętego. Zapalanie
świecy chrzcielnej od paschału symbolizuje otrzymanie życia nadprzyrodzonego od
Chrystusa. |
|
Cingulum - Pasek, z łacińska zwany także
cingulum, jest jakby sznurem z frędzlami na obu. końcach, którym przepasuje się
albę, gdy jest za szeroka i za długa, by dobrze leżała na liturgii. |
|
Dalmatyka
- jest szatą własną diakona. Wkłada on ją na albę i stułę.
|
|
Edikula - nisza ścienna z kamiennym obramowaniem, często
mieszcząca posągi |
|
Epitafium - tablica poświęcona pamięci zmarłego, umieszczane na
ścianie lub filarze kościoła. Epitafium nie jest związane z pochówkiem |
|
Fiala (sterczyna) - ozdobny element architektury gotyckiej w
formie wąskiej wieżyczki, zwieńczonej piramidką. |
|
Hostia
- Jest to chleb przeznaczony do sprawowania
Mszy świętej. |
|
Kadzielnica
- Kadzielnica, zwana inaczej trybularzem, jest metalowym naczyniem,
umocowanym na łańcuszkach i zamykanym przykrywką, do którego na rozżarzone węgle
sypie się ziarenka kadzidła, czyli, żywicy i wonnych ziół. Do kadzielnicy należy
również łódka, czyli naczynie na ziarenka kadzidła oraz łyżka do nakładania
kadzidła do kadzielnicy.
|
|
Kielich -
Jest to naczynie liturgiczne, w którym w czasie Mszy świętej umieszcza się wino
do konsekracji. |
|
Komża - jest skróconą albą o
szerokich rękawach. |
|
Korporał
-
Ten kawałek płótna w kształcie prostokąta,
rozkładany jest na ołtarzu. Na nim dopiero stawia się kielich oraz patenę z
Hostią podczas liturgii eucharystycznej. |
Kościół
-jest świątynią chrześcijańską wzniesioną dla stałych potrzeb kultu
publicznego. Sam budynek kościelny przez swoje usytuowanie, rozmiary i swoisty
kształt, z daleka zwraca na siebie uwagę. kościół jest miejscem
sprawowania liturgii. Centrum kościoła i kaplicy stanowi ołtarz, na którym
sprawuje się przede wszystkim Eucharystię czyli Mszę Świętą. Szczególne
znaczenie nadaje kościołowi oraz kaplicy przechowywanie w nim dniem i nocą, w
tabernakulum Najświętszego Ciała Chrystusa.
- kościół - to budynek.
- kościół - to my. Kościół gromadzi się w
kościele. |
|
Kruchta
- przedsionek kościoła poprzedzający główne wejście, czasami osobna
jednokondygnacyjna przybudówka |
Kolory liturgiczne
KOLOR BIAŁY - kolor radości
Używany:-
Boże Narodzenie i okres Bożego Narodzenia, Uroczystość Zmartwychwstania i
okres Wielkanocny, Święta ku czci Chrystusa, Święta ku czci Świętych
(którzy nie byli męczennikami)
KOLOR
CZERWONY - kolor krwi, ognia, miłości, kolor królewski
Używany:
-Niedziela Palmowa, Wielki Piątek, Uroczystość Zesłania Ducha Świętego,
Święta ku czci świętych męczenników
KOLOR ZIELONY - kolor nadziei i
życia
Używany:- w niedziele zwykłe, dni powszednie okresu zwykłego w ciągu roku
KOLOR FIOLETOWY - ten kolor jest
znakiem pokuty i żałoby
Używany:-
okres Adwentu (4 tygodnie przed Bożym Narodzeniem), okres Wielkiego Postu
= czas pokuty (40 dni przed Wielkanocą), w niektórych kościołach także
podczas Mszy świętych pogrzebowych
KOLOR NIEBIESKI
Używany:- święta Maryjne
KOLOR CZARNY - kolor smutku,
żałoby
Używany:- w niektórych parafiach podczas Mszy świętych pogrzebowych i w czasie
pogrzebu
KOLOR RÓŻOWY - kolor radości wśród
pokuty
Używany:- III Niedziela Adwentu, IV Niedziela Wielkiego Postu |
|
Konfesjonał - miejsce w którym kapłan słucha
spowiedzi świętej, Konfesjonał to przede wszystkim znak miłosierdzia Bożego i
przebaczenia. |
|
Lekcjonarz - Księga, w której zawarte zostały
wybrane teksty Pisma św. dla Mszy świętej : pierwsze czytanie , psalm
responsoryjny, drugie czytanie , Alleluja wraz z wersetem przed Ewangelią
,Ewangelia. |
|
Liturgia - Jest publicznym zebraniem - zgromadzeniem.
Jest służbą ludzi wobec Boga oraz służbą Boga wobec ludzi
. Jest wspólną modlitwą , zgromadzeniem ludu Bożego pod przewodnictwem
biskupa, reprezentowanego najczęściej przez kapłana lub diakona.
Słowo "liturgia" składa się z dwóch wyrazów greckich:
"lejtos" - lud
"ergon" - dzieło |
|
Mensa - płyta ołtarza |
|
Mitra -
Gdy celebransem jest biskup, wtedy do stroju kapłańskiego dochodzi mitra,
pastorał, pierścień i pektorał. Mitra jest uroczystym nakryciem głowy biskupa.
Składa się ona z dwóch trójkątów połączonych opaską, z dwiema wiszącymi z tyłu
taśmami. |
|
Modlitwa
Eucharystyczna - Najważniejsza
modlitwa we Mszy świętej. |
|
Monstrancja -
jest naczyniem liturgicznym, służącym do
wystawiania Najświętszego Sakramentu w celu adorowania Go i noszenia w procesji.
|
|
Nawa - podłużne albo poprzeczne wnętrze kościoła, z
podporami oddzielającymi nawę środkową od bocznych |
|
Palka-
Służy do nakrycia kielicha mszalnego. Jest to kwadratowy kawałek usztywnionego
płótna. |
|
Paliusz
- Gdy liturgii Eucharystycznej przewodniczy arcybiskup metropolita, wtedy do
wyżej wymienionych insygniów biskupich dochodzi jeszcze paliusz. Jest to biała
taśma wełniana, szeroka około siedem centymetrów. Ma ona kształt naszyjnika na
dwóch dodanych końcach, z których jeden opada na piersi, a drugi na plecy. |
|
Pastorał - laska której używali jej biskupi, królowie i książęta, jako znaku władzy.Do liturgicznych insygniów biskupa pastorał zalicza się od XI wieku
Środkowa część pastorału oznacza podporę i symbolizuje służbę ludowi oraz
umacnianie jego wiary. Dolna część pastorału ostro zakończona oznacza troskę
pasterza w zachęcaniu, napominaniu i karceniu. |
|
Pektorał
- To ozdobny krzyż z szlachetnego metalu, zawierający relikwie. Od XII
w. nosili go na piersiach kardynałowie, biskupi i opaci.. |
|
Prezbiterium - przestrzeń kościoła przy ołtarzu głównym,
przeznaczona dla duchowieństwa |
|
Puryfikaterz - tym ręcznikiem oczyszcza się i osusza kielich oraz patenę na
Hostie. |
|
Retabulum - nastawa ołtarzowa ustawiona na podbudowie tylnej części ołtarza |
|
Stuła - jest długą, szeroką
wstęgą, lekko rozszerzoną na końcach, uszytą z tej samej tkaniny, co ornat.
Biskup i kapłan noszę stułę zawieszoną na szyi i zwisającą swobodnie z przodu.
Diakon natomiast zakłada stułę na kształt szarfy z lewego ramienia, ukośnie do
prawego boku i tam ją spina. |
|
Sutanna - Jest to długa
do kostek suknia, zasadniczo czarna, z długimi rękawami, którą kapłani noszą pod
ubiorem liturgicznym. |
|
Transept - nawa poprzeczna w stosunku do nawy głównej i prezbiterium |
|
Welon
na kielich - Jest to tkanina (chusta) koloru białego lub koloru ornatu, którą
nakryty jest kielich do momentu przygotowania darów ofiarnych. |
|
Zakrystia - część kościoła ( pomieszczenie)
gdzie kapłan, ministranci, lektorzy i pozostali posługujący przygotowują się do
uczestnictwa w liturgii, w zakrystii przechowuje się naczynia, szaty, księgi i
inne sprzęty do sprawowania liturgii. |
|
|
|
GG |
